आधार कार्ड म्हणजे काय? | आधार कार्ड नोंदणी प्रक्रिया | ganimikava

आधार कार्ड हा एक वेगळा ओळख क्रमांक आहे जो भारतातील प्रत्येक व्यक्तीस दिला जातो. पॅनकार्ड जितके महत्त्वाचे आहे तितकेच महत्त्वाचे कार्ड. म्युच्युअल फंडाच्या घरांसह अनेक संस्था यास सर्व प्रकारच्या गुंतवणूकीच्या कागदपत्रांचा भाग म्हणून स्वीकारतात. आधार आणि त्याचा अर्थ तपशीलवार समजून घेऊ या. / कालावधी > आधार आणि त्याचा अर्थ समजून घेऊ या.

आधार कार्ड म्हणजे काय?  |  आधार कार्ड नोंदणी प्रक्रिया | ganimikava
What is Aadhar Card? | Aadhar Card Registration Process | ganimikava
आधार कार्ड म्हणजे काय?  |  आधार कार्ड नोंदणी प्रक्रिया | ganimikava

आधार कार्ड म्हणजे काय?

  • भारतीय आधार कार्ड म्हणजे प्रत्येक व्यक्तीस विशिष्ट असलेल्या लोकसंख्या आणि बायोमेट्रिक विशिष्ट डेटासारख्या घटकांवर आधारित १२-अंकी क्रमांक.
  • भारतीयआधार कार्डासाठी कायदेशीर अधिकार म्हणजे इंडियन अथॉरिटी फॉर यूनिक (यूआयडीएआय).
  • यूआयडीएआयची स्थापना २०१६  मध्ये भारतीय लोकांना सर्वात प्रभावी आणि पारदर्शक कारभाराच्या उद्देशाने केली गेली होती.त्यात खालील भरीव घटक आहेत :

प्लॅस्टिक / पीव्हीसी आधार कार्ड म्हणजे काय?

  • इंडियन आयडेंटिफिकेशन एजन्सी ऑफ इंडियाने (यूआयडीएआय) एक विशेष अधिकृत विधान जारी केले असून सर्व आधार कार्डधारकांना प्लास्टिक / पीव्हीसीच्या बाहेर आधार कार्ड बनवण्याचे टाळण्यासाठी इशारा दिला आहे.  
  • ही आधार कार्ड ओळखली गेली नाहीत कारण मुद्रणातील त्रुटींमुळे सर्वसाधारणपणे क्यूआर कोड आता कार्य करत नाही.  
  • यूआयडीएआयने पुन्हा एकदा याची पुष्टी केली आहे की साध्या कागदावर किंवा एमएडी केसांवर छापलेले किंवा डाउनलोड केलेले आधार कार्डची मूळ आवृत्ती योग्य आहे आणि तथाकथित "आधार स्मार्ट कार्ड" टाळावे.

आधार कार्ड मिळविण्यासाठी लागणारी पात्रता :

  • भारतीय आधार कार्डसंदर्भात परवानगी अशी आहे : भारतातील प्रत्येकजण (नवजात / अल्पवयीन) वयस्क असो की नसो आधार कार्डसाठी पात्र आहे.
  • आधार कार्ड सर्व प्रौढांसाठी योग्य असल्यास, पाच वर्षापेक्षा कमी वयाच्या मुलांसाठी हेअर आधार कार्ड वैध आहे.
  •  एनआरआय आणि परदेशी जे १२ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ भारतात आहेत त्यांना आधार कार्डसाठी पात्र आहे.१८० दिवसाची वाट न पाहता अनिवासी भारतीयांना भारतीय पासपोर्टसह आधार कार्ड देण्याचा प्रस्ताव आहे.

आधार कार्डसाठी आवश्यक कागदपत्रे : 

  • आधार कार्ड वापरताना प्रथम आवश्यक कागदपत्रे गोळा केली जातात.  यात ओळख, पत्ता आणि जन्माचा पुरावा समाविष्ट आहे.पॅन कार्ड, पासपोर्ट, मतदार ओळखपत्र आणि ड्रायव्हिंग लायसन्स यासारख्या कागदपत्रांचा उपयोग ओळखीचा पुरावा म्हणून केला जाऊ शकतो.
  • ही कागदपत्रे एंट्री फॉर्मसह सबमिट करणे आवश्यक आहे.आपण नोंदणी फॉर्म किंवा यूआयडीएआय वेबसाइटवरून हा फॉर्म डाउनलोड करू शकता. हा फॉर्म नोंदणी केंद्रावर विनामूल्य उपलब्ध आहे.
  •  सर्वात जवळचे कायम नोंदणी केंद्र शोधा आणि त्यानंतर आवश्यक कागदपत्रांसह कायम नोंदणी केंद्रात जा.  सर्वात जवळचे कायम नोंदणी केंद्र यूआयडीएआयच्या वेबसाइटवर आढळू शकते.तीनपैकी एकाचा वापर करून नजीकच्या नोंदणी केंद्र यूआयडीएआयच्या वेबसाइटवर आढळू शकते.
  • यामध्ये राज्य, पोस्टल (पिन) कोड आणि क्षेत्र, शहर, जिल्हा नावे समाविष्ट आहेत.  आपली शोध सूची सुधारण्यासाठी 'केवळ कायमस्वरुपी केंद्रे दर्शवा' निवडणे निश्चित करा.
  •  नोंदणी केंद्रावर फॉर्म सबमिट करा.  आपण नोंदणी केंद्राकडे एक पूर्ण फॉर्म सबमिट करणे आवश्यक आहे.  सेंटर एजंट हा फॉर्म आपल्याकडून घेईल.  तो ओळख, पत्ता आणि जन्माचा पुरावा म्हणून सादर केलेली मूळ कागदपत्रे स्कॅन करेल.कागदपत्रे स्कॅन केल्यानंतर मूळ कागदपत्रे तुम्हाला परत करण्यात येतील.
  • फिंगर नोंदणी केंद्राकडे नोंदणी फॉर्म आणि कागदपत्रे सबमिट केल्यानंतर आपल्याला बायोमेट्रिक डेटा सादर करावा लागेल.  यात डोळ्यांच्या बाहुल्या आणि फिंगरप्रिंट्सचा समावेश आहे. आपला फोटो देखील मध्यभागी घेतला आहे.
  • स्वीकृतीस्लिप सेंटरमध्ये फॉर्म, कागदपत्रे आणि बायोमेट्रिक डेटा सबमिट केल्यानंतर नोंदणी स्लिप घेणे विसरू नका.  स्वीकृती स्लिपवर २८ अंक आहेत.  या अंकांपैकी १४ अंकांची नोंद आयडी आहे आणि १४ अंक नोंदणीची तारीख आणि वेळ आहेत.

आपले आधार कार्ड ऑनलाइन कसे सत्यापित करावे :

  •  प्रथम, यूआयडीएआय वेबसाइट www.uidai.gov.in वर भेट द्या.
  • आधार सेवा अंतर्गत वेबसाइट, आधार क्रमांकावर क्लिक करा.  आपल्याला नवीन पृष्ठावर पुनर्निर्देशित केले जाईल.
  • नवीन पृष्ठावर, आपल्याला आपला १२- आकडी आधार क्रमांक आणि आपला कॅप्चा कोड प्रविष्ट करावा लागेल.
  • एकदा आधार क्रमांक सक्रिय झाल्यानंतर, वेबसाइट आपला आधार क्रमांक  उपलब्ध असल्याची पुष्टी करते.  इतर तपशील देखील दर्शविला आहे.  उदाहरणार्थ, आपण कोणत्या वयोगटामध्ये रहाता, ज्यामध्ये आपण राहता असे म्हटले आहे, आपल्या सेल फोन नंबरचे शेवटचे तीन नंबर कोणते आहेत इत्यादी?

आपली आधार स्थिती कशी तपासायची ?

  • नोंदणीनंतर आधार होण्यासाठी किमान ९० दिवसांचा कालावधी लागू शकतो.आधार पत्र पोस्टद्वारे प्राप्त होते.
  • एकदा आधार तयार झाल्यावर आपणास यूआयडीएआय कडून एक एसएमएस देखील मिळेल.
  • यूआयडीएआयवेबसाइटवर, आपण स्वीकृती स्लिपमध्ये दिलेल्या २८ नंबर प्रविष्ट करुन आधारची स्थिती तपासू शकता.

कोणत्या गोष्टी लक्षात घ्याव्या ?

  • आधार कार्डसाठी अर्ज करण्याचा कोणताही ऑनलाइन मार्ग नाही.त्याचे कारण बायोमेट्रिक ओळख देखील आवश्यक आहे.  म्हणून आपण नोंदणी केंद्रात जाणे आवश्यक आहे.  
  • आधार कार्डसाठी अर्ज करण्यासाठी कोणतेही शुल्क आकारले जात नाही.  
  • कोणतीही दुरुस्ती ९६ तासात विनामूल्य आहे.  म्हणून, नोंदणी केंद्रातील एजंट आधार कार्ड अर्जासाठी शुल्क आकारू शकत नाहीत.

आधार कार्डचा सामान्य नागरिकांना कसा फायदा झाला?

  • आधार कार्डाने ११९ कोटी भारतीयांना मजबूत ओळख दिली आहे.सत्य हे आहे की आज आधार भारतातील इतर कोणत्याही ओळखपत्रापेक्षा अधिक विश्वासार्ह आहे.  उदाहरणार्थ, आपण नियोक्ता (कंपनी) असल्यास आपण कोणते कर्मचारी ओळखपत्र पसंत कराल?  किंवा आपली घरगुती मदत, ड्रायव्हर, झोपडपट्टीवासीय आणि ग्रामस्थांना नोकरी मिळविण्यासाठी, बँक खाते उघडण्यासाठी, ट्रेनची तिकिटे बुक करण्यासाठी किंवा इतर सरकारी सुविधा वापरण्यासाठी ओळखकर्ता म्हणून आधार कार्ड चा वापर करता येऊ शकतो.

पेन्शन आणि आधार कार्डसाठी राशन यासारख्या आवश्यक सुविधा गरिबांना नाकारल्या जात नाहीत ?

  • कलम ७ : मध्ये असे स्पष्ट केले गेले आहे की एखाद्याला आधार कार्ड नंबर मिळाल्याशिवाय कोणालाही शिधा, पेन्शन आणि इतर आवश्यक फायदे नाकारता येणार नाहीत आणि अशा लोकांना इतर ओळखपत्रांद्वारे ओळखले जाऊ शकत नाही.  
  • कोणत्याही विभागात आधार कार्ड नसल्यामुळे आपल्याला कोणतीही सेवा नाकारली जात असल्यास आपण संबंधित उच्च अधिकाराकडे तक्रार करू शकता.

आधार माहिती तीन प्रकारे अद्यतनित केली जाऊ शकते.

  •  ऑनलाइन अद्यतने
  • पोस्टाने
  • जवळच्यानोंदणी केंद्रात जा.

आधार अद्यतनित करण्याची प्रक्रिया काय आहे ?

  • ही सुविधा केवळ त्यांच्यासाठी आहे ज्यांनी आपल्या वैध मोबाइल आधार कार्डसह नोंदणी केली आहे.प्रक्रिया ऑनलाइन असल्याने त्यास ओटीपी आवश्यक आहे, जो आधारशी जोडलेला आहे.
  • म्हणूनचआधारसाठी मोबाइल नंबर आवश्यक आहे.  जर तुम्ही सेल्फ सर्विस पोर्टल (एसएसयूपी) वापरत असाल तर तुमचा मोबाईल नंबर आधार कार्डावर नोंदणीकृत असल्याची खात्री करा.
  • त्याद्वारे आपण नाव, पत्ता, ईमेल इत्यादी बदलू शकता.
  •  आधार कार्ड ऑनलाइन सेल्फ सर्विस पोर्टलवर लॉगिन करा.
  •  ऑनलाइन माहिती बदला किंवा अद्यतनित करा.
  •  नवीनतम माहिती सिद्ध करण्यासाठी स्व-प्रमाणित दस्तऐवजाची स्कॅन केलेली प्रत लागू करा

 ही प्रक्रिया पूर्ण केल्यावर, तुम्हाला आधार कार्ड अपडेट अर्ज क्रमांक दिला जाईल, ज्याद्वारे तुम्हाला तुमच्या अर्जाची स्थिती जाणून घेता येईल.

आधार कार्ड प्रकार :

अर्जदारांनी नोंदणीच्या वेळी दोन कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक आहे.यूआयडीएआय यापैकी कोणतीही कागदपत्र त्या व्यक्तीच्या ओळखीचा पुरावा म्हणून स्वीकारेल.या कागदपत्रांमध्ये त्या व्यक्तीचे नाव आणि फोटो समाविष्ट आहे जो ओळखीचा पुरावा म्हणून काम करतो.आधार कार्डसाठी आवश्यक असलेल्या कागदपत्रांची यादी येथे आहे, जी आधार अर्ज करताना लागू आहेतः

  •  अर्जदाराचा पासपोर्ट
  •  पॅन कार्ड
  •  एनआरईजीएस जॉब कार्ड
  •  फोटो बँक एटीएम कार्ड
  •  मतदार ओळखपत्र
  •  अर्जदाराचे जन्म प्रमाणपत्र
  •  रेशन कार्ड किंवा पीडीएस फोटो कार्ड
  •  मतदार ओळखपत्र
  •  चालक परवाना
  • आधार कार्ड अधिकृत संकेतस्थळावर https://uidai.gov.in भेट देऊन, लोक केवळ नवीन आधारसाठीच नाही तर त्यांची माहिती आधारमध्ये अद्यतनित करण्यासाठी देखील अर्ज डाउनलोड करू शकतात. सर्व आधार नोंदणी केंद्रांवर आधार कार्ड नोंदणी फॉर्मही विनामूल्य उपलब्ध आहे.आधार तयार करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यासाठी, अर्जदारांनी पूर्ण फॉर्म योग्य प्रकारे पूर्ण केला पाहिजे आणि त्यासह आवश्यक कागदपत्रे सादर करावीत.
  • आधार ही भारत सरकारतर्फे भारतात राहणाऱ्या सर्व लोकांना स्वतंत्र ओळख क्रमांक देण्यासाठी सुरू केलेली एक योजना आहे.  म्हणूनच, सरकारने ही सेवा विनामूल्य केली आहे आणि त्यासह कोणतेही शुल्क घेतले जात नाही. पायाभूत सुविधा (पायाभूत सुविधा, रसद) व सुविधांसह सर्व खर्च भारत सरकार सहन करते.तथापि, जर आपल्याला आपल्या आधार कार्डवरील माहिती अद्यतनित करायची असेल तर  अर्जदाराकडून २५ रू. शुल्क आकारले जाईल.

आधार प्रमाणीकरण आणि त्याचे फायदे :

आधारची पडताळणी ही माहिती ओळखण्याची प्रक्रिया आहे किंवा ही माहिती सत्य आहे की खोटी आहे, जे सीआयडीआर अधिका-यांना पडताळणीसाठी सादर केली जाते.  आधार सत्यापनाचा फायदा असा आहे की भविष्यात जेव्हा आपण आधार कार्डच्या मदतीने कोणतीही कामे करता तेव्हा आपल्या माहितीच्या अचूकतेमुळे काही उशीर होणार नाही.

मित्रांनो , वरील लेखनात आम्ही आपणास आधार कार्ड बदलची सर्व माहिती देण्याचा प्रयत्न केला आहे... म्हणूनच वरील लेख हा काळजीपूर्वक आणि लक्ष देऊन वाचावा...त्याचा फायदा तुम्हाला नक्कीच होईल..आणि आपले अनुभव सामायिक करा  आणि टिप्पण्या विभागात तुमचे मत कळवायला विसरू नका...

 ...धन्यवाद...